رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله و سلّم عن اللّه عزّ و جلّ » . « 1 » 3 . بررسى نكات ادبى غير از بررسى واژگان هر آيه ، لازم است در نكات ادبى هر جمله نيز دقت شود ، چه بسا معناى كنايى و مجازى منظور باشد و بدين جهت شناخت نكات ادبى ؛ مانند مبتدا و خبر ، حال ، صفت و موصوف ، تمييز ، تقدير ، حذف ، تقديم و تأخير و . . . ضرورى است . در اين مورد مىتوان به كتاب‌هاى « املاء ما من به الرحمن العكبرى » ، « اعراب القرآن ، صرفه و نحوه ، محمود صافى » ، « البيان فى غريب اعراب القرآن ، ابو البركات بن انبارى » و « مجازات القرآن ، سيد رضى » مراجعه نمود . نكته يادآورى اين نكته ضرورى مىنمايد كه الفاظ و عبارت‌هاى هر آيه ممكن است يكى از حالت‌هاى زير داشته باشد : الف . آيه ، نص صريح در بيان مقصود باشد . ب . آيه ، ظهور در مطلبى داشته باشد كه براى عموم قابل فهم است . ج . آيه ، مجمل و مبهم باشد . نص و ظهور براى مخاطب و مفسر هر دو حجيت دارد و قابل استدلال است ، و دليل آن بناى عقلا بر اعتبار حجيت ظواهر و نص است ، و اگر كسى خلاف آن عمل كند او را سرزنش مىكنند ( مگر اين كه قرينه‌اى بر خلاف آن در ميان باشد ) . قسم سوم ( مجمل و مبهم ) حجيت ندارد و قابل پيروى نيست ، و آيات متشابه نيز از همين قبيل است ، زيرا هدف گوينده در ظاهر روشن نيست و خود نياز به شرح و تفسير از جانب عالمان حقيقى ؛ يعنى ائمهء اطهار عليهم السّلام دارد . 4 . بررسى سياق يكى از موارد مهم فهم آيات ، سياق آيات است ، زيرا گاهى يك آيه با آيات قبل و بعد و

--> ( 1 ) التمهيد ، ج 2 / 253 .